Infolinia: 796 997 028

Dodano produkt do koszyka

Jak wzmocnić odporność u dzieci?

Jak kształtuje się układ odpornościowy dziecka?

Komórki dziecięcego układu odpornościowego każdego dnia uczą się walki z nowymi zagrożeniami oraz rozpoznawania własnych komórek, aby w przyszłości ich nie atakować. Odporność każdego człowieka kształtuje się już w życiu płodowym. Pod koniec 3 miesiąca pojawiają się limfocyty oraz zaczyna się wytwarzanie immunoglobulin M, D, G i A. W chwili narodzin układ odpornościowy jest stosunkowo niedojrzały i ewoluuje przez czas dzieciństwa, okres dojrzewania i dorosłość aż do schyłku starości.

Po narodzinach nagła, bardzo duża ekspozycja na antygeny środowiskowe, z których duża część pochodzi od bakterii jelitowych, wymaga szybkich zmian w układzie immunologicznym, aby uzyskać prawidłowe odpowiedzi immunologiczne we wczesnym okresie życia.

Pierwsza poważna ekspozycja na bakterie ma miejsce podczas przejścia przez kanał rodny, a następnie przez kontakt ustny, skórę i drogi oddechowe. Od tego momentu narażenie na mikroorganizmy jest ciągłe, co wymaga wiele wysiłku od układu odpornościowego.

Pierwszą obronę przed atakującymi patogenami stanowi wrodzony układ odpornościowy. Zaangażowane są tu neutrofile, monocyty, makrofagi i komórki dendrytyczne, które współpracują z odpornością nabywaną w ciągu życia. Oczywiście komórki te rozwijają się i dojrzewają już w życiu płodowym, ale ich działanie początkowo jest słabsze w porównaniu z późniejszym okresem życia. Dojrzałe neutrofile u dzieci charakteryzują się słabszym działaniem bakteriobójczym, słabą odpowiedzią na bodźce zapalne, zmniejszonym przyleganiem do komórek śródbłonka i wolniejszą migracją do miejsca zapalenia. Te deficyty są bardziej widoczne u wcześniaków, u których występuje również niższy poziom immunoglobulin i składników dopełniacza w surowicy.

Wrodzony układ odpornościowy po urodzeniu jest wyciszony, co sprawia, że noworodek, zwłaszcza wcześniak, jest stosunkowo podatny na infekcje bakteryjne lub wirusowe.

Odporność nabyta, która jest związana z limfocytami, rozwija się stopniowo i z roku na rok jest bardziej wyspecjalizowana.

Skład mleka matki a odporność

Układ odpornościowy niemowlęcia dojrzewa z czasem. Ważną ochronę przed wieloma chorobami zakaźnymi zapewniają nabyte podczas karmienia piersią immunoglobuliny G i A. Najważniejszą immunoglobuliną w mleku matki jest jednak immunoglobulina A, która stanowi ok. 90% wszystkich immunoglobulin zawartych w mleku i jest bardzo aktywna biologicznie. Jest to tzw. wydzielnicza immunoglobulina A (s-IgA). Dzięki niej u dziecka występuje bierna odporność na patogeny. Odporność matczyna zanika w ciągu około 6 miesięcy po narodzinach. W tym czasie dziecko nie ma już matczynych immunoglobulin, a produkcja własnych jest zbyt mała. Jest to szczególny okres w życiu każdego człowieka, gdyż w tej luce immunologicznej produkcja własnych przeciwciał jest zbyt mała, a ryzyko rozwinięcia infekcji duże.

Interesujące jest to, że matka może przekazać wystarczającą ilość przeciwciał, aby chronić swoje dziecko przed infekcją, nawet gdy była zarażona jakimś patogenem 20-30 lat wcześniej. Paradoksalnie matka, która uniknęła niebezpiecznej infekcji w dzieciństwie, może w rzeczywistości narazić swoje dziecko na ryzyko zachorowania, nie mogąc przekazać mu swoistych przeciwciał ochronnych.

Z biegiem czasu układ immunologiczny dojrzewa, a infekcje są rzadsze. Pamięć immunologiczna komórek utrzymuje się do późnej starości, ale może też zanikać.

Infekcje u dzieci – czy to norma w tym czasie, a może należy się ich obawiać?

W miarę dorastania układ odpornościowy kształtują współwystępujące infekcje i szczepienia. Dziecko nie musi mieć objawów infekcji. Infekcja subkliniczna, czyli taka, która nie daje objawów, a jest obecna w organizmie, wystarczy do stymulacji i wzmocnienia odporności w przyszłości. Większość chorób w dzieciństwie występuje tylko raz, a ochrona przed nimi trwa przez całe życie.

Należy pamiętać, że częste infekcje w okresie przedszkolnym są normą i stanowią ważną drogę do zbudowania dobrej odporności.                                     

Istnieje wiele bezobjawowych przewlekłych infekcji u dzieci, głównie wirusowych, które także modulują odpowiedź immunologiczną. Przykładami mogą być:

  • cytomegalowirus,
  • wirus Ebsteina-Barr,
  • Mycobacterium Tuberculosis.

Wywołują one silną odpowiedź limfocytów, które są bardzo ważne, ponieważ kontrolują namnażanie wirusa, a ich eliminacja, np. terapią immunosupresyjną, może aktywować infekcję, co może mieć katastrofalne konsekwencje.

U każdego dziecka warto wykonać badania oceniające stan zdrowia, gdyż dziecko, które nie ma objawów, może mieć już zaburzenia na poziomie komórkowym. Kwestią czasu jest kontakt z niebezpiecznym patogenem. Ogromna większość komórek układu immunologicznego występuje w przewodzie pokarmowym, dlatego tak ważne w kształtowaniu odporności jest prawidłowe żywienie.

 

Co wpływa na układ odpornościowy dziecka?

Do czynników obniżających sprawność układu immunologicznego dziecka należą:

  • niedożywienie w składniki odżywcze – niedobór witamin, karotenoidów, minerałów, nienasyconych kwasów tłuszczowych, białek oraz zbyt małe dostarczanie wody,
  • przewlekłe infekcje,
  • zaburzenia w prawidłowej florze bakteryjnej,
  • brak odpowiedniej ilości snu,
  • przewlekły stres,
  • nagła zmiana temperatury otoczenia,
  • brak aktywności fizycznej.

Jak zbadać funkcjonowanie układu odpornościowego dziecka?

W trosce o prawidłowy rozwój i utrzymanie sprawności układu odpornościowego warto wykonać badania oceniające niektóre parametry immunologiczne oraz parametry wpływające na odporność:

  • morfologia z rozmazem,
  • CRP,
  • proteinogram,
  • stężenie immunoglobulin w surowicy,
  • ocena składników dopełniacza,
  • ocena subpopulacji limfocytów,
  • badanie mikrobioty jelitowej,
  • stężenie witaminy D, B12 i kwasy foliowego,
  • stężenie ferrytyny,
  • wykluczenie zakażenia wirusami CMV, EBV.

Uzyskane wyniki pozwolą lekarzowi zastosować indywidualnie dobraną terapię profilaktyczną, która przełoży się na ogólny stan zdrowia w przyszłości. Poprawa odporności poprzez stosowanie różnych suplementów i probiotyków bez wykonania badań jest działaniem po omacku. Nawet jeśli mamy dobre intencje, to nie wiemy, co jest zaburzone i co trzeba poprawić.

ZAPAMIĘTAJ!
ABY WZMOCNIĆ ODPORNOŚĆ SWOJEGO DZIECKA:

  • Wykonaj ocenę stanu zdrowia dziecka.
  • Nie zapominaj o kontrolnych badaniach krwi i kału.
  • Wykonuj szczepienia ochronne przeciw chorobom wirusowym i bakteryjnym tylko wówczas, gdy nie ma przeciwwskazań zdrowotnych.
  • Dbaj o zbilansowaną dietę swojego dziecka.
  • Pamiętaj o suplementacji i probiotykach.
  • Zapewniaj dziecku wyciszenie przed snem.
  • Zadbaj o odpowiednią ilość snu dziecka.
  • Zachęcaj malucha do aktywności fizycznej i zabawy w ciągu dnia – ruch i odstresowanie wpływają korzystnie na odporność Twojego dziecka!
  • Częste infekcje u dzieci są normalne, jednak wprowadzenie odpowiednich nawyków żywieniowych i rytmu dnia pomoże im wzmocnić odporność.

Data publikacji: 26.09.2020 20:12:17

X Zamknij

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu mechanizmu cookie w Twojej przeglądarce.